Verhalencirkels

Verhalen delen, herinneringen ophalen

Een eerste schooldag, een winter vol sneeuw of de bakker die vroeger aan de deur kwam. Een klein onderwerp kan zomaar een grote herinnering oproepen. In mijn verhalencirkels halen ouderen samen herinneringen op en ontdekken ze hoeveel verhalen ze nog te vertellen hebben.

Niet iedereen die graag terugkijkt op zijn leven, kan of wil die herinneringen opschrijven. Daarom ontwikkelde ik naast mijn werkplaats Schatgraven in je eigen verleden de verhalencirkel. Een laagdrempelige vorm voor ouderen die nog goed bij hun herinneringen kunnen komen, maar voor wie schrijven niet meer lukt.

Gedurende acht bijeenkomsten komen we bij elkaar rond herkenbare onderwerpen uit het dagelijks leven. Denk aan je eerste schooldag, de huizen waarin je hebt gewoond, werk, geld, vervoer of de winter. Ik begin iedere bijeenkomst met een eigen herinnering. Daarna stel ik vragen die de deelnemers op weg helpen.

Herinneringen roepen herinneringen op

Het mooie van een groep is dat de verhalen van de een vaak herinneringen bij de ander oproepen. ‘Door de verhalen van anderen komen je eigen herinneringen vanzelf weer terug’, vertelde een deelnemer.

Zo ontstaan soms verhalen die al heel lang niet meer verteld zijn. Over naar school lopen met een vriendinnetje. Over schaatsen op doorlopers. Over de bakker, slager en melkboer die vroeger aan huis kwamen. Over bordspelletjes met familie en vrienden.

De deelnemers luisteren naar elkaar, vullen elkaar aan en herkennen veel in elkaars verhalen. Naarmate de groep elkaar beter leert kennen, groeit het vertrouwen. Er wordt veel gelachen en vaak blijven mensen na afloop nog even napraten.

Een deelnemer zei: ‘Door deze verhalen op te halen weet ik weer dat ik zo’n leuke jeugd heb gehad.’

Goed voor het welzijn

Een verhalencirkel is meer dan een gezellige activiteit. Door herinneringen op te halen, kijken ouderen op een positieve manier terug op hun leven. Ze ontdekken opnieuw wat ze hebben meegemaakt, wat belangrijk voor hen was en hoeveel ze nog te vertellen hebben.

Tegelijkertijd ontmoeten ze anderen en ontstaat er contact. Daarmee sluit de verhalencirkel aan bij verschillende onderdelen van positieve gezondheid, zoals meedoen, zingeving, kwaliteit van leven en sociale contacten.

Ik vind het bijzonder om te zien wat er gebeurt wanneer mensen hun verhalen met elkaar delen. Herinneringen die eerst ver weg lijken, komen ineens weer tot leven.

Voor wie?

De verhalencirkel is geschikt voor ontmoetingscentra, woonzorglocaties en andere organisaties die ouderen een betekenisvolle en gezellige activiteit willen bieden. Deelnemers hoeven niet te kunnen schrijven. Het plezier van het vertellen en luisteren staat voorop.

Iedereen heeft een verhaal. Ook als schrijven niet meer lukt, zijn die verhalen er nog. Ik help ouderen om ze weer naar boven te halen en met elkaar te delen.

Wil je weten wat een verhalencirkel voor jouw organisatie kan betekenen? Neem dan contact met me op.